NL | FR
Contact     .be
Logo

Sobane-strategie toegepast op LAWAAI

Lawaai

U kan de brochure raadplegen en gratis aanvragen in de module Publicaties.

Voor meer informatie, raadpleeg onze andere pagina’s op de website:

Niveau 2, Observatie

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 2 van de brochureObservatie_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure
  • Invulbare versie (DOC, 350 Kb) om het verslag op te stellen

Niveau 3, Analyse

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 3 van de brochureAnalyse_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure
  • Invulbare versie (DOC, 321 Kb) om het verslag op te stellen

Niveau 4, Expertise

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 4 van de brochureExpertise_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure

Inleiding tot de methodes

Niveau 2: Observatie

Inleiding

DoelstellingenObservatie
  • Bestuderen van de situatie in het algemeen en op de werkplaats, voor wat betreft:
    • de arbeidsomstandigheden
    • de geluidsbronnen.
       
     
  • De technische maatregelen definiëren die onmiddellijk genomen kunnen worden om de risico's te beperken/te vermijden.
     
  • Nagaan of een grondigere ANALYSE (niveau 3)
    • noodzakelijk is,
    • dringend is (en zo ja, hoe dringend is ze ?),
    • en met welk doel.
       
     
Wie ?
  • De werknemers en hun staf.
  • De mensen uit het bedrijf zelf (staf, studiebureau, interne preventieadviseurs) die de werksituatie goed kennen.
Hoe ?Beeldscherm observatie

Een meer gedetailleerde beschrijving van de toepassing van de Observatie methodes wordt beschreven in de algemene inleiding van de SOBANE methode.
Enkel de voornaamste richtlijnen worden hieronder vermeld.

De werkmethode is vergelijkbaar met deze gebruikt tijdens het niveau 1, Opsporingmethode (Déparis), en de deelnemers zouden dezelfde moeten zijn:

  1. Keuze van een "arbeidssituatie". Dit is een kleine groep werkposten die samen een geheel vormen.
     
  2. Aanduiden van een coördinator.
     
  3. Voorbereiding van de coördinator: hij leest de Observatie-methode grondig, leert hoe ze te gebruiken en past ze aan de betrokken arbeidssituatie aan.
     
  4. Oprichten van een werkgroep samengesteld uit de belangrijkste werknemers en personen van de technische omkadering. Als er zowel mannen als vrouwen tewerkgesteld zijn in de onderzochte
    arbeidssituatie, zullen beide sexen in de werkgroep vertegenwoordigd zijn.
     
  5. Vergadering van de werkgroep in een rustig lokaal dicht bij de werkposten (gemiddeld gedurende een tweetal uren).
     
  6. Duidelijke uitleg door de coördinator over het doel van de vergadering en de procedure.
     
  7. Discussie over elke rubriek met de nadruk op:

    wat concreet kan gedaan worden om de situatie te verbeteren, door wie en wanneer
    datgene waarvoor, op Analyse niveau, de hulp van een preventieadviseur moet worden ingeroepen.

    Tijdens de discussie over de werksituatie wordt rekening gehouden met de karakteristieken van de werknemers. Er wordt speciale aandacht besteed aan het feit dat het om mannen of vrouwen gaat, jonge of oudere werknemers, mensen die de taal al of niet kennen.
     
  8. Na de vergadering maakt de coördinator een syntheseverslag van de voorgestelde oplossingen. Dit bevat:
    • de gebruikte tabellen, met duidelijke informatie zoals besproken tijdens de vergadering
    • de lijst met mogelijke oplossingen met voorstel van wie doet wat en wanneer
    • de lijst met de meer in detail te bestuderen punten op niveau 3, Analyse, en hun prioriteiten.
       
     
  9. De resultaten worden voorgesteld aan de deelnemers van de werkgroep, aan de directie en aan de comité van preventie en bescherming op het werk. Er kunnen punten aangepast of toegevoegd worden en beslissingen genomen worden tijdens deze vergaderingen.
     
  10. Vervolg van de studie voor de niet opgeloste problemen door middel van het niveau 3 van de methode , Analyse.

Wanneer het niet lukt om een vergadering met 3 tot 6 medewerkers te organiseren, zal de coördinator het observatieniveau zelf sturen. Dit gebeurt best in samenwerking met 1 of 2 werknemers en het overleg kan eventueel op de werkvloer georganiseerd worden. Deze situatie is niet ideaal maar blijft nuttig om de preventie te bevorderen. Op deze manier kan het eventueel beroep doen op een extern deskundige voorbereid worden.

Te bespreken punten
  1. Beknopte beschrijving van de werksituatie:
    • situatieschets
    • situering van de geluidsbronnen
    • situering van de werkposten
    • betrokken werknemers.
       
     
  2. Inwinnen van informatie over elke geluidsbron afzonderlijk:
    • beschrijving
    • geschat of gemeten geluidsniveau op elke werkpost, veroorzaakt door elk van de aanwezige geluidsbronnen.
       
     
  3. Preventie/verbetering, mogelijke beperking van het risico
    • bij de bron
    • door verwijdering van de geluidsbron
    • door aanpassingen aan het lokaal.
       
     
  4. Synthese: beoordeling van de werksituatie in haar geheel:
    • beoordeling van de huidige situatie
    • balans van de preventie/verbeteringsacties
    • beoordeling van de toekomstige situatie
    • noodzaak van een al dan niet dringende ANALYSE (niveau 3) en definiëring van de doelstellingen.
     

Niveau 3: Analyse

Inleiding

DoelstellingenAnalyse
  • De reële blootstelling van de werknemers evalueren aan de hand van eenvoudige metingen.
     
  • Meer gerichte preventie/verbeteringsmaatregelen uitwerken,
    • door specifieke metingen,
    • door het gebruik van meer gespecialiseerde technieken.
       
     
  • "Nagaan of een nog grondiger onderzoek noodzakelijk is (Expertise, niveau 4).
Wie ?
  • Mensen uit het bedrijf zelf, bijgestaan door preventieadviseurs
    • met de nodige vakkennis inzake methodologie,
    • met de nodige meetapparatuur.
     
Hoe ?Beeldscherm observatie

Een meer gedetailleerde beschrijving van de toepassing van de Analyse methodes wordt beschreven in de algemene inleiding van de SOBANE methode. Enkel de voornaamste richtlijnen worden hieronder vermeld.

De werkwijze van de preventieadviseur is de volgende:

  1. Herzien van de resultaten van de Opsporing en de Observatie van de arbeidssituatie samen met de coördinator die deze 2 eerste niveau's realiseerde
    de preventieadviseur zal zo het reeds bij de vorige niveau's (Opsporing en Observatie) uitgevoerde werk leren kennen.
    hij beoordeelt dat werk en de voorgestelde oplossingen vanuit het oogpunt van zijn specifieke kennis. Hij stuurt deze bij indien noodzakelijk of bevestigt de juistheid van de oplossingen.
    tenslotte beslist hij welke aspecten een nadere specifieke Analyse behoeven.
     
  2. Uitvoeren van de eigenlijke Analyse van de arbeidssituatie voor deze specifieke aspecten in samenwerking met de mensen uit het bedrijf
    • door deze specifieke aspecten grondiger te bestuderen
    • door eventueel metingen uit te voeren, steeds met het oog op preventie
    • door het bedrijf te helpen de voorgestelde oplossingen in de praktijk om te zetten.
     
Te bespreken punten
  1. Schat de individuele blootstelling van elke homogene groep werknemers in.
  2. Bepaal het bestaande risico.
  3. Beschrijf nauwkeuriger de geluidsbronnen.
  4. Werk mogelijke preventie/verbeteringsmaatregelen uit volgens dezelfde werkwijze als in niveau 2, Observatie.
  5. Bepaal het restrisico na preventie/verbetering.
  6. Bepaal of een niveau 4, Expertise noodzakelijk is en zo ja, hoe dringend hiertoe moet worden overgegaan en met welke doelstellingen.
  7. Bepaal welke maatregelen op korte termijn genomen kunnen worden.
  8. Bepaal of gezondheidstoezicht noodzakelijk is.
Terminologie
  • Schade-effect: Elk ongewenst gevolg van lawaai:
    • ongemak, verstoring van de activiteit of interferentie met de spraak;
    • doofheid.
       
     
  • Risico: Kans dat een bepaald gevolg of een bepaalde schade zich voordoet door de blootstelling aan het lawaai.
     
  • Restrisico: Kans dat dezelfde schade zich nog voordoet na de verbetering van de werksituatie.
     
  • Equivalent niveau: (NAeq, dB(A)) Continu geluidsniveau dat (op het vlak van de akoestische energie) equivalent is aan het intermitterend of fluctuerend of impactgeluid gedurende een bepaalde waarnemingsperiode.
     
  • Persoonlijk blootstellingsniveau: (NEP, dB(A)) Continu geluidsniveau over 8 uur per dag en 5 dagen per week, dat (op het vlak van de akoestische energie) overeenkomt met de reële blootstelling van de werknemer gedurende een normale werkweek, ongeacht of de betrokken werknemer al dan niet daadwerkelijk 8 uur per dag en 5 dagen per week werkt.

Niveau 4: Expertise

De bedoeling van deze brochure is niet te beschrijven hoe de Expertise uitgevoerd moet worden, maar wel aan te geven

  • wat de expertise moet behelzen
  • en wat ze moet opleveren.
DoelstellingenExpertise
  • Bepaalde geluidsbronnen en/of akoestische fenomenen in de werkruimten aan de hand van specifieke metingen nauwkeuriger definiëren.
Wie?

Mensen uit het bedrijf zelf en een Preventieadviseur bijgestaan door een Expert die:

  • over de nodige meet- en interpretatieinstrumenten beschikt
  • de technische bekwaamheden heeft om specifieke oplossingen uit te werken.
Hoe ?

Aansluitend bij de Analyse en op vraag van de mensen uit het bedrijf en de Preventieadviseur, zal de Expert genoodzaakt zijn, in functie van de situatie, om:

  • de tijd van nagalm te meten, advies te geven over het type absorberend materiaal en waar dit moet worden aangebrachtBeeldscherm expertise 
  • de akoestische isolatie tussen 2 lokalen te meten en verbeteringsmaatregelen aan te bevelen
  • het uitstralingsmechanisme van het lawaai van een machine te bestuderen om het uit te schakelen of te verminderen
  • de verspreiding van de trillingen te bestuderen en de te gebruiken materialen aan te bevelen om deze overbrenging af te remmen en om het lawaai dat hieruit voortkomt uit te schakelen
  • ...
Verslag

Er wordt geen werkdocument voorgelegd; het onderzoek wordt verricht door experts, die de verzamelde informatie afstemmen op de onderzochte werksituatie.
De Expertise moet evenwel steeds de volgende punten omvatten :

  • de verantwoording van de gebruikte technieken
  • de beoordeling van het bestaande risico
  • aanbevolen preventie/verbeteringsmaatregelen
  • wie doet wat en wanneer ?
  • het restrisico na preventie/verbetering
  • het eventueel te organiseren gezondheidstoezicht
  • eventuele aangepaste individuele beschermingsmiddelen.

Er moet opnieuw een synthese worden gemaakt

  • door de mensen uit het bedrijf zelf,
  • bijgestaan door de preventieadviseurs en de experts.

     

 

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - Gebruiksvoorwaarden - Privacy