NL | FR
Contact     .be
Logo

Sobane-strategie toegepast op MACHINES- EN HANDGEREEDSCHAPPEN

Machines- en handgereedschappen

U kan de brochure raadplegen en gratis aanvragen in de module Publicaties.

Voor meer informatie, raadpleeg onze andere pagina’s op de website:

Niveau 2, Observatie

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 2 van de brochureObservatie_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure
  • Invulbare versie (DOC, 375 Kb) om het verslag op te stellen

Niveau 3, Analyse

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 3 van de brochureAnalyse_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure
  • Invulbare versie (DOC, 264 Kb) om het verslag op te stellen

Niveau 4, Expertise

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 4 van de brochureExpertise_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure

Inleiding tot de methodes

Niveau 2: Observatie

Inleiding

DoelstellingenObservatie
  • Bestuderen van de situatie in het algemeen en op de werkplaats voor wat betreft de handgereedschappen en machines die gebruikt worden tijdens het werk
     
  • De technische maatregelen definiëren die onmiddellijk genomen kunnen worden om de veiligheid en de doeltreffendheid van de handgereedschappen en machines te verbeteren
     
  • Nagaan of een grondigere Analyse (niveau 3)
    • noodzakelijk is
    • dringend is (en zo ja, hoe dringend?)
    • en met welk doel.
     
Wie?
  • De werknemers en hun staf die de handgereedschappen en machines en het gebruik ervan goed kennen onder alle arbeidsomstandigheden
Hoe?Beeldscherm observatie 

Een meer gedetailleerde beschrijving van de toepassing van de Observatie methodes wordt beschreven in de algemene inleiding van de SOBANE methode.
Enkel de voornaamste richtlijnen worden hieronder vermeld.

De werkmethode is vergelijkbaar met deze gebruikt tijdens het niveau 1, Opsporingmethode (Déparis), en de deelnemers zouden dezelfde moeten zijn:

  1. Keuze van een "arbeidssituatie". Dit is een kleine groep werkposten die samen een geheel vormen.
     
  2. Aanduiden van een coördinator.
     
  3. Voorbereiding van de coördinator: hij leest de Observatie-methode grondig, leert hoe ze te gebruiken en past ze aan de betrokken arbeidssituatie aan.
     
  4. Oprichten van een werkgroep samengesteld uit de belangrijkste werknemers en personen van de technische omkadering. Als er zowel mannen als vrouwen tewerkgesteld zijn in de onderzochte
    arbeidssituatie, zullen beide sexen in de werkgroep vertegenwoordigd zijn.
     
  5. Vergadering van de werkgroep in een rustig lokaal dicht bij de werkposten (gemiddeld gedurende een tweetal uren).
     
  6. Duidelijke uitleg door de coördinator over het doel van de vergadering en de procedure.
     
  7. Discussie over elke rubriek met de nadruk op:

    wat concreet kan gedaan worden om de situatie te verbeteren, door wie en wanneer
    datgene waarvoor, op Analyse niveau, de hulp van een preventieadviseur moet worden ingeroepen.

    Tijdens de discussie over de werksituatie wordt rekening gehouden met de karakteristieken van de werknemers. Er wordt speciale aandacht besteed aan het feit dat het om mannen of vrouwen gaat, jonge of oudere werknemers, mensen die de taal al of niet kennen …
     
  8. Na de vergadering maakt de coördinator een syntheseverslag van de voorgestelde oplossingen. Dit bevat:
    • de gebruikte tabellen, met duidelijke informatie zoals besproken tijdens de vergadering
    • de lijst met mogelijke oplossingen met voorstel van wie doet wat en wanneer
    • de lijst met de meer in detail te bestuderen punten op niveau 3, Analyse, en hun prioriteiten.
       
     
  9. De resultaten worden voorgesteld aan de deelnemers van de werkgroep, aan de directie en aan de comité van preventie en bescherming op het werk. Er kunnen punten aangepast of toegevoegd worden en beslissingen genomen worden tijdens deze vergaderingen.
     
  10. Vervolg van de studie voor de niet opgeloste problemen door middel van het niveau 3 van de methode , Analyse.

Wanneer het niet lukt om een vergadering met 3 tot 6 medewerkers te organiseren, zal de coördinator het observatieniveau zelf sturen. Dit gebeurt best in samenwerking met 1 of 2 werknemers en het overleg kan eventueel op de werkvloer georganiseerd worden. Deze situatie is niet ideaal maar blijft nuttig om de preventie te bevorderen. Op deze manier kan het eventueel beroep doen op een extern deskundige voorbereid worden.

Te bespreken punten
  1. Lijst van gebruikte handgereedschappen en machines:
    • door de betrokken werknemers.
       
     
  2. Systematische inspectie:
      • van alle handgereedschappen
      • vervolgens van alle draagbare machines
      • ten laatste van alle niet draagbare machines: vast, verplaatsbaar, heftoestellen,…
       
    • door systematisch volgende aspecten in overweging te nemen:
      • de keuze van de machine
      • de veiligheid van de machine
      • de bedieningsmiddelen
      • de waarschuwingssignalen
      • de veiligheid van het arbeidsproces
      • de persoonlijke beschermingsmiddelen
      • de ergonomische aspecten
      • de fysische omgevingsfactoren
      • het onderhoud en nazicht
      • de vorming van het personeel
       
    • zoeken naar onmiddellijk toepasbare oplossingen ter preventie/verbetering
       
     
  3. Synthese:
    • beoordeling van de huidige situatie
    • balans van de preventie/verbeteringsacties
    • beoordeling van de toekomstige situatie
    • noodzaak van een Analyse, niveau 3, dringendheid en doelstellingen.
     
Terminologie
  • Handgereedschap:
    • Schroevendraaier, hamer, nijptang...
    • Boor, zaagblad … die door de werknemer op de vaste machine of op het handgereedschap dient geplaatst te worden om het werk uit te voeren
       
     
  • Draagbare Machine: Draagbare machine, aangedreven door een energiebron, die door de werknemers in de hand moet worden genomen om te werken: pikhamer, boor…
     
  • Niet draagbare machine: Verrijdbare of vaststaande machine, aangedreven door een energiebron, waaraan de werknemer werkt: pers, werktuigmachine, heftoestel…

Niveau 3: Analyse

Inleiding

DoelstellingenAnalyse
  • Meer gerichte preventie-/verbeteringsmaatregelen uitwerken
    • door specifieke metingen uit te voeren
    • door meer gespecialiseerde technieken te gebruiken.
       
     
  • Nagaan of een nog grondiger onderzoek noodzakelijk is (Expertise, niveau 4).
Wie ?
  • De mensen uit het bedrijf bijgestaan door een preventieadviseur die:
    • de nodige vakkennis inzake methodologie bezit
    • over de nodige meetapparatuur beschikt.
     
Hoe ?Beeldscherm observatie

Een meer gedetailleerde beschrijving van de toepassing van de Analyse methodes wordt beschreven in de algemene inleiding van de SOBANE methode. Enkel de voornaamste richtlijnen worden hieronder vermeld.

De werkwijze van de preventieadviseur is de volgende:

  1. Herzien van de resultaten van de Opsporing en de Observatie van de arbeidssituatie samen met de coördinator die deze 2 eerste niveau's realiseerde :
    • de preventieadviseur zal zo het reeds bij de vorige niveau's (Opsporing en Observatie) uitgevoerde werk leren kennen.
    • hij beoordeelt dat werk en de voorgestelde oplossingen vanuit het oogpunt van zijn specifieke kennis. Hij stuurt deze bij indien noodzakelijk of bevestigt de juistheid van de oplossingen.
    • tenslotte beslist hij welke aspecten een nadere specifieke Analyse behoeven.
       
     
  2. Uitvoeren van de eigenlijke Analyse van de arbeidssituatie voor deze specifieke aspecten in samenwerking met de mensen uit het bedrijf:
    • door deze specifieke aspecten grondiger te bestuderen
    • door eventueel metingen uit te voeren, steeds met het oog op preventie
    • door het bedrijf te helpen de voorgestelde oplossingen in de praktijk om te zetten.
     
Te bespreken punten
  1. De karakteristieken van de machines en handgereedschappen verder uitdiepen.
  2. Mogelijke preventie-/verbeteringsmaatregelen zoeken door de vorige stap - niveau 2, Observatie opnieuw te doorlopen.
  3. Bepalen van het huidig risico.
  4. Bepalen van het restrisico na preventie/verbetering.
  5. Bepalen of een niveau 4, Expertise noodzakelijk is, de dringendheid en de doelstellingen.
  6. Bepalen van de maatregelen op korte termijn.

Terminologie
  • Schade-gevolg: Elk ongewenst effect dat wordt veroorzaakt door een ongeval zoals snijwonden, verplettering…
  • Risico: De kans dat een bepaald gevolg of schade zich voordoet, rekening houdend met de blootstelling: frequentie en duur van het gebruik van de machine of het handgereedschap
  • Restrisico: De kans dat ditzelfde gevolg zich voordoet na verbetering van de arbeidsomstandigheden

Niveau 4: Expertise

De bedoeling van deze brochure is niet te beschrijven hoe de Expertise uitgevoerd moet worden, maar wel om aan te gevenExpertise 

  • waaruit ze moet bestaan
  • en wat ze moet opleveren.
Doelstellingen

Door een meer verfijnde analyse uitzonderlijk moeilijke problemen beter karakteriseren, die eigen zijn aan werktuigen en machines, zoals trillingen beperken, de collectieve beschermingsmiddelen van de machines verbeteren.

Wie?

De mensen uit het bedrijf en de preventieadviseur bijgestaan door een expert die beschikt over:

  • de nodige meet- en interpretatiemiddelenBeeldscherm expertise 
  • de technische bekwaamheid heeft om naar specifieke oplossingen te zoeken
Hoe?

Aansluitend op de Analyse en op aanvraag van de mensen uit het bedrijf en de preventieadviseur, zal de expert, naargelang het geval:

  • trillingen en emissies van lawaai, van toxische producten of van gevaarlijke stoffen beperken
  • specifieke beveiligingssystemen uitwerken bestemd voor de werkzone.
  • de meest geëigende systemen voorstellen voor het beheer van productieafval
  • ...
Verslag

Er wordt geen werkdocument voorgelegd. Het onderzoek wordt verricht door experts die de verzamelde informatie afstemmen op de onderzochte werksituatie.

De Expertise moet echter volgende punten omvatten:

  • de verantwoording van de gebruikte technieken
  • de aanbevolen preventie-/verbeteringsmaatregelen
  • het restrisico na preventie/verbetering

Deze samenvatting dient opnieuw te worden opgesteld:

  • door de mensen uit het bedrijf;
  • bijgestaan door preventieadviseurs en experten.

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - Gebruiksvoorwaarden - Privacy