NL | FR
Contact     .be
Logo

Sobane-strategie toegepast op THERMISCHE OMGEVINGSFACTOREN

Ambiances thermiques de travail

U kan de brochure raadplegen en gratis aanvragen in de module Publicaties.

Voor meer informatie, raadpleeg onze andere pagina’s op de website:

Niveau 2, Observatie

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 2 van de brochureObservatie_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure
  • Invulbare versie (DOC, 333 Kb) om het verslag op te stellen

Niveau 3, Analyse

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 3 van de brochureAnalyse_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure
  • Invulbare versie (DOC, 254 Kb) om het verslag op te stellen

Niveau 4, Expertise

  • Inleiding tot de methode
  • De observatiemethode is opgenomen in hoofdstuk 4 van de brochureExpertise_KL 
  • Hulpfiches om deze risicofactor beter te begrijpen zijn beschikbaar in de bijlages van de brochure

Inleiding tot de methodes

Niveau 2: Observatie

Inleiding

DoelstellingenObservatie
  • Bestuderen van de situatie in het algemeen en op de werkvoer, voor wat betreft
    • de arbeidsomstandigheden
    • de klimatologische omstandigheden
    • de warmtebronnen.
       
     
  • De technische maatregelen bepalen die onmiddellijk kunnen genomen worden om de risico's te voorkomen/te verbeteren, dit wil zeggen de situatie zo optimaal mogelijk maken, namelijk:
    •  aangename temperatuur tussen 18 en 25°C
    • relatieve vochtigheid tussen 40 en 70%
    • geen thermische straling
    • geen tocht
    • lichte fysieke arbeidsbelasting
    • gewone kledij.
       
     
  • Bepalen of een grondigere Analyse (niveau 3):
    •  noodzakelijk is
    • dringend is (en zo ja, hoe dringend is ze ?)
    • met welk doel.  
     
Wie ?Beeldscherm observatie
  • De werknemers en hun staf.
  • De mensen uit het bedrijf zelf (staf, studiebureau, interne preventieadviseurs) die de werksituatie goed kennen.
Hoe ?

Een meer gedetailleerde beschrijving van de toepassing van de Observatie methodes wordt beschreven in de algemene inleiding van de SOBANE methode.
Enkel de voornaamste richtlijnen worden hieronder vermeld.

De werkmethode is vergelijkbaar met deze gebruikt tijdens het niveau 1, Opsporingmethode (Déparis), en de deelnemers zouden dezelfde moeten zijn:

  1. Keuze van een "arbeidssituatie". Dit is een kleine groep werkposten die samen een geheel vormen.
  2. Aanduiden van een coördinator.
  3. Voorbereiding van de coördinator: hij leest de Observatie-methode grondig, leert hoe ze te gebruiken en past ze aan de betrokken arbeidssituatie aan.
  4. Oprichten van een werkgroep samengesteld uit de belangrijkste werknemers en personen van de technische omkadering. Als er zowel mannen als vrouwen tewerkgesteld zijn in de onderzochte arbeidssituatie, zullen beide sexen in de werkgroep vertegenwoordigd zijn.
  5. Vergadering van de werkgroep in een rustig lokaal dicht bij de werkposten (gemiddeld gedurende een tweetal uren).
  6. Duidelijke uitleg door de coördinator over het doel van de vergadering en de procedure.
  7. Discussie over elke rubriek met de nadruk op:
    • wat concreet kan gedaan worden om de situatie te verbeteren, door wie en wanneer
    • datgene waarvoor, op Analyse niveau, de hulp van een preventieadviseur moet worden ingeroepen.

      Tijdens de discussie over de werksituatie wordt rekening gehouden met de karakteristieken van de werknemers. Er wordt speciale aandacht besteed aan het feit dat het om mannen of vrouwen gaat, jonge of oudere werknemers, mensen die de taal al of niet kennen.
     
  8. Na de vergadering maakt de coördinator een syntheseverslag van de voorgestelde oplossingen. Dit bevat:
    • de gebruikte tabellen, met duidelijke informatie zoals besproken tijdens de vergadering
    • de lijst met mogelijke oplossingen met voorstel van wie doet wat en wanneer
    • de lijst met de meer in detail te bestuderen punten op niveau 3, Analyse, en hun prioriteiten.
     
  9. De resultaten worden voorgesteld aan de deelnemers van de werkgroep, aan de directie en aan de comité van preventie en bescherming op het werk. Er kunnen punten aangepast of toegevoegd worden en beslissingen genomen worden tijdens deze vergaderingen.
  10. Vervolg van de studie voor de niet opgeloste problemen door middel van het niveau 3 van de methode , Analyse.

Wanneer het niet lukt om een vergadering met 3 tot 6 medewerkers te organiseren, zal de coördinator het observatieniveau zelf sturen. Dit gebeurt best in samenwerking met 1 of 2 werknemers en het overleg kan eventueel op de werkvloer georganiseerd worden. Deze situatie is niet ideaal maar blijft nuttig om de preventie te bevorderen. Op deze manier kan het eventueel beroep doen op een extern deskundige voorbereid worden.

Te bespreken punten
  • Beknopte beschrijving van de werksituatie:
    • situatieschets
    • arbeidszones
    • activiteiten in elke zone
    • betrokken werknemers
    • arbeidsduur.
       
     
  • Inwinnen van informatie over achtereenvolgens:
      • de luchttemperatuur
      • de vochtigheid
      • de thermische straling
      • de luchtverplaatsingen, de tocht
      • de fysieke arbeidsbelasting
      • de kledij.
       
    • over de situatie in het algemeen en niet enkel op de dag van de Observatie,
    •  in elke zone en/of voor elke activiteit,
    • zoeken naar onmiddellijk toepasbare oplossingen.
       
     
  • Synthese : beoordelen van de werksituatie in haar geheel:
    • beoordeling van de bestaande situatie
    • balans van de preventie/verbeteringsacties
    • beoordeling van de toekomstige situatie
    • noodzaak van een Analyse, niveau 3, dringendheid en doelstellingen.
     

Niveau 3: Analyse

Inleiding

DoelstellingenAnalyse
  • Het risico van thermische belasting of ongemak evalueren onder de omstandigheden die tijdens niveau 2, Observatie, werden waargenomen
    • in functie van de minimale en maximale waarden van klimatologische factoren
     
  • Bepaal een meer aangepaste arbeidsorganisatie
  • Ga na of een nog grondiger onderzoek noodzakelijk is (Expertise, niveau 4).
Wie ?
  • De mensen uit het bedrijf zelf, bijgestaan door preventieadviseurs die beschikken over
    • de nodige methodologische vakkennis
    • de nodige meetapparatuur.
     
Hoe ?Beeldscherm observatie

Een meer gedetailleerde beschrijving van de toepassing van de Analyse methodes wordt beschreven in de algemene inleiding van de SOBANE methode. Enkel de voornaamste richtlijnen worden hieronder vermeld.

De werkwijze van de preventieadviseur is de volgende:

  1. Herzien van de resultaten van de Opsporing en de Observatie van de arbeidssituatie samen met de coördinator die deze 2 eerste niveau's realiseerde
    • de preventieadviseur zal zo het reeds bij de vorige niveau's (Opsporing en Observatie) uitgevoerde werk leren kennen.
    • hij beoordeelt dat werk en de voorgestelde oplossingen vanuit het oogpunt van zijn specifieke kennis. Hij stuurt deze bij indien noodzakelijk of bevestigt de juistheid van de oplossingen.
    • tenslotte beslist hij welke aspecten een nadere specifieke Analyse behoeven.
       
     
  2. Uitvoeren van de eigenlijke Analyse van de arbeidssituatie voor deze specifieke aspecten in samenwerking met de mensen uit het bedrijf
    • door deze specifieke aspecten grondiger te bestuderen
    • door eventueel metingen uit te voeren, steeds met het oog op preventie
    • door het bedrijf te helpen de voorgestelde oplossingen in de praktijk om te zetten.
     
Te bespreken punten
  • Grondig onderzoek van de kenmerken van de werksituatie en van de opeenvolging van de activiteiten van middellange en maximale duur 
  • Periode met belastende situatie omschrijven
    Voorbeeld: warme periode, van juni tot augustus, 's namiddags, of werken in de winter, bij vorst 
  • Representatieve dagen voor deze periode kiezen voor wat het klimaat en de uitgevoerde arbeid. Tijdens deze representatieve dagen zullen de metingen worden uitgevoerd.
    Voorbeeld : 23 juli, namiddag, bij zonneschijn
  • Inschatten en opmeten van de risicofactoren voorde de meest en minst belastende omstandigheden gedurende deze representatieve dagen
  • Interpretatie : aanvaardbaarheid van elke activiteit afzonderlijk 
  • Mogelijke preventie/verbeteringsmaatregelen volgens de benaderingswijze van niveau 2 
  • Restrisico na preventie/verbetering 
  • Noodzaak en dringendheid van een Expertise (niveau 4) 
  • Maatregelen op korte termijn en eventueel medisch toezicht.
Terminologie
  • Schade-effect:Ieder ongewenst effect tijdens het werken bij koude of warmte: bevriezing, verlies van handvaardigheid, hinder, ongemak, excessief waterverlies, hypo- of hyperthermie, krampen, syncope, hitteslag.
  • Risico: Kans dat een bepaald gevolg of schade zich voordoet, rekening houdend met de blootstelling aan de risicofactoren.
  • Restrisico: Kans dat ditzelfde gevolg zich voordoet na verbetering van de werksituatie.

Niveau 4: Expertise

De bedoeling van deze brochure is niet te beschrijven hoe het Expertiseniveau moet worden uitgevoerd, maar wel aan te gevenExpertise 

  • wat de expertise moet behelzen
  • wat ze moet opleveren
Doelstellingen

Sommige warmtebronnen en/of sommige thermische verschijnselen op de werkvloer beter identificeren door specifieke metingen.

Wie ?

Mensen uit het bedrijf zelf en de preventieadviseur, bijgestaan door een expert die beschikt over

  • de nodige meet- en interpretatieinstrumenten
  • de technische bekwaamheid om specifieke oplossingen uit te werken. 
Hoe ?Beeldscherm expertise

Aansluitend bij de Analyse en op vraag van de mensen uit het bedrijf en de preventieadviseur, zal de expert, volgens de omstandigheden:

  • de thermische straling meten
  • de oorzaken van convectiestromen identificeren
  • een ventilatie installatie met lokale afzuiging berekenen
  • de rustperiodes optimaliseren
  • een speciaal kledingstuk identificeren. 
Verslag

Er wordt geen werkdocument voorgesteld. De expert stemt de verzamelde informatie af op de onderzochte werksituatie.

Het verslag van de expertise moet evenwel steeds de volgende punten omvatten:

  • de verantwoording van de gebruikte technieken
  • de beoordeling van het bestaande risico
  • de aanbevolen preventie/verbeteringsmaatregelen
  • wie doet wat en wanneer ?
  • het restrisico na preventie/verbetering
  • het eventueel uit te voeren medisch onderzoek.
  • de eventuele aangepaste persoonlijke beschermingsmiddelen

Er moet opnieuw een samenvatting worden gemaakt

  • door de mensen uit het bedrijf zelf
  • bijgestaan door de preventieadviseurs en de experts.

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - Gebruiksvoorwaarden - Privacy